arama
takipçi satın al

Kanser psikolojisi hakkında

  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • admin admin
  • Beğen
    Loading...

Kanser fizikî sıhhat durumları üzerindeki olumsuz tesirlerin yanı sıra, değerli ruhsal sıkıntıları da beraberinde getirebilen önemli bir hastalıktır. Bu tanıyı almak birçok ağır ve farklı hisleri da beraberinde getirmektedir. Kişiliğimiz, inançlarımız, kültürel yapımız, geçmiş travmalarımız, zorluklarla baş etme gücümüz hastalığı nasıl algılayacağımızı, yorumlayacağımızı ve bununla nasıl baş edebileceğimizi belirler. Kanser tanısı alan hastalarda olumsuz hislerin açığa çıkması genel olarak kaçınılmazdır. Ümitsizlik, kaygı, anksiyete, tasa üzere hisler tetiklenir ve kişi bunlarla baş etmede zorlandığında sıklıkla öfke hissedilir. Bazen ise aylarca şikayetlerine teşhis konulamadan hastanede yatan hastalar için belirsizliğin sona ermesi ve ne ile gayret edileceğinin bilinmesi rahatlama sağlayabilmektedir.

Bu süreçte, hastaların verdikleri reaksiyonlar çok farklı olabilmekle birlikte birinci evrede en yaygın reaksiyon şok ve inkardır.

ŞOK EVRESİ

O an için hiç beklenmeyen bir haber ile karşılaşıldığında; hiçbir şey hissedememe, bu teşhisi duyduktan sonra tabibin söylediği öbür hiçbir kelimeyi hatırlayamama, dediklerini anlayamama, nefeste daralma, kalp çarpıntısı, panik, gerginlik hali yaşanabilir. Bu evre, hasta bir müddettir takipte ve kişi kanser tanısı alacağını az çok öngörüyorsa daha hafif ve kısa müddetli olabilir. Lakin, ani bir halde öğrenildiğinde saatler hatta günler, haftalar sürebilir.

İNKAR EVRESİ

Hasta kanser tanısı aldığına inanmak istemez yahut inanmakta zorlanır. Hastalığı yokmuş üzere davranabilir. Tedavi alsa bile kanser olmadığını düşünebilir. Bu inkarın sebebi hissedilen dert ve paniği savunma gereksinimidir. Aslında hastanın benliğini korumak için savunma sistemlerinin ortaya çıktığı devirdir.

ÖFKE EVRESİ

Bu evre neden ben, niçin artık ya da niçin bunlar benim başıma geldi formunda sorgulamaların olduğu evredir. Hastaların etraftaki insanlara öfke duymaları, onlara kızmaları, suçlamaları da bu evrede sıklıkla görülür.

PAZARLIK EVRESİ

Öfkeden sonra kanser hastalarının yaşadığı bir öbür evredir. Bahtla, kainatla, hastalığa sebep olan ne varsa onunla bilinçdışı olarak pazarlık yapılır. Hastaların kendileri için dua ettikleri, adak adadıkları görülür. Örneğin; “Bu hastalığı atlatayım, kurban keseceğim.”

“Şunu versem hastalık gitse…” üzere telaffuzlar görülebilir.

DEPRESYON VE KABULLENME

Depresyon periyodu hastaların çaresizlik, ümitsizlik hislerini hissettikleri devirdir. Kabul etmek artık öfke ve telaştan çok ıstırap ve sıkıntı hislerini barındırır. Uykuda, iştahta, güçte azalmalar görülebilir. Etrafıma, aileme yük oluyorum üzere suçluluk kanıları görülebilir. Çökkün duygudurum, uyku, iştahta bozulmalar, ümitsizlik, çaresizlik, hayattan keyif alamama, dikkat problemleri, güç azlığı üzere belirtiler şiddetli, uzun müddetli, hayatı ve fonksiyonelliği etkiliyor ise dayanak almak değerlidir. Kabullenme sürecinde artık hastalar hastalığı kabul eder ve tedaviye ahenk sağlamaya çalışırlar.

Tedaviyle birlikte kemoterapi, radyoterapi sonrasında oluşan ruhsal tesirlere baktığımızda hastalarda kendine acıma, ümitsizlik, çaresizlik görülebilir. Süreç uzadığı ve istenen tesirler alınamadığında, bu hislerde artışlar yaşanabilir. Bazen süreçler olumlu ilerlese bile bu olumlu ilerleyiş göz arkası edilebilir.

Kemoterapi sonrası saç dökülmesi ya da yaşanan bedensel olumsuz değişikliklerde ruhsal yansılara, vücut algısı bozulmalarına neden olabilir. Hastalığa yan yitimler de eşlik edebilir. Örneğin; özgüven kayıpları, maddi kayıplar, toplumsal rol kayıpları üzere. Kişi süreç içinde bunların da yasını fiyat.

RUHSAL DAYANAĞIN ROLÜ

Bu süreçte alınacak ruhsal dayanak ruhsal külfetlerin azalmasına, baş etme marifetlerinin geliştirilmesine, hastaların özgüvenlerinin artmasına katkı sağlar. Kişinin tedavi sürecinde karşılaştığı problemler için baş etme hüneri kazandırarak tahliller üretmek, öfke, suçluluk üzere hislerin konuşulacağı ortamın oluşturulması, hasta için ve tıpkı vakitte medikal tedaviyi de desteklemek ismine epeyce pahalıdır. Ruhsal takviyede hedeflenen; kişiyi, hastalıkla ilgili his ve niyetlerini anlatması konusunda cesaretlendirmek, aile ve etraf ile toplumsal etkileşimi arttırmak, olumsuz hisleri en aza indirmek ve böylece kişinin hastalığa karşı direnme ve çaba gücünü arttırmaktır. Kanser tedavisi gören hastalarda tıbbı ve ruhsal takviyenin eş vakitli olarak yürütülmesi hayli kıymetlidir.

Bir önceki yazımız olan Organ nakilliler hangi aşıya ulaşıyorsa bir an evvel onu olsun! başlıklı makalemizde Aşı, Hastaları ve İle hakkında bilgiler verilmektedir.

editörün seçtikleri EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ
Araklı bayan escort Eşme bayan escort Alaşehir bayan escort Gölpazarı bayan escort Dalaman bayan escort Ermenek bayan escort İpsala bayan escort Birecik bayan escort Dinar bayan escort Andırın bayan escort Akçaabat bayan escort Banaz bayan escort Akhisar bayan escort Bozüyük bayan escort Bodrum bayan escort Ayrancı bayan escort Havza bayan escort Akçakale bayan escort Bolvadin bayan escort Afşin bayan escort Burdur mutlu son Büyükçekmece mutlu son Çivril mutlu son Darende mutlu son Çay mutlu son Bursa mutlu son Çatalca mutlu son 19 Mayıs mutlu son Datça mutlu son Çayeli mutlu son Belek mutlu son Ergene mutlu son Mudanya mutlu son Esenyurt mutlu son Bilecik mutlu son Eskişehir mutlu son