arama
takipçi satın al

Kayıptan sonra yas psikolojisi

  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • admin admin
  • Beğen
    Loading...

Son günlerde dost ve akrabalarımın hastalık durumlarından ötürü hastanelerde fazla müddet geçirdim. Bilhassa koronavirüs lanetiyle çaba eden hasta ve hasta yakınlarının yanında olmaya çalıştım, elimden geldiğince yardımcı oldum.

Bir yandan hayat öyküsü devam edenlerin, yaradanın sevdiklerine bahşettiklerinin sevincini yaşarken, öteki yandan vadesi dolan, hakkın rahmetine kavuşanların kederini yaşadık.

Münasebetiyle ben de bu hafta kayıptan sonra yas psikolojisine değinmek istedim.

İnsanoğlunun hayat seyahatinde denetim edebildiği yaşantıların yanı sıra bir de elinde olmayan acı verici tecrübeler vardır. Kendi denetimimizde olmayan acı verici yaşantıların başında sevilen birinin kaybı gelir.

Kaybın çabucak akabinde geride kalan yas periyoduna girer. Acı veren durumlara maruz kalınması sonucunda yas tutmak doğal bir reaksiyondur ve yaşanması gerekir. Şayet birey kayıptan sonra yas tutmuyorsa orada olağandışı bir durumdan bahsedebiliriz.

Yas süreci çok zorlayıcıdır. Bu periyodun fizikî, duygusal, bilişsel ve davranışsal kimi belirtileri vardır.

Birey yas periyodunda boğulacakmış üzere hissetme, iştah azalması, suçluluk hisleri, çaresizlik, ümitsizlik, kaybı hatırlatacak uyaranlardan kaçma, kayba inanmama üzere insani belirtiler gösterebilir. Bu belirtiler de şahıstan bireye farklılık gösterir. Her birey için birebir yas periyodu belirtilerinden kelam edemeyiz.

Kayıp yaşayan bireyde yas tutma süreci patolojik bir duruma gelmemişse şayet ülkü amaç; kaybı kabullenip ömrünü tekrar düzenleyebilmesidir. Tabi bunun için de muhakkak basamaklardan geçilmesi öngörülür.

Kaybın öğrenildiği birinci evrede birey şok ve hissizlik yaşar.

İkinci kademe olarak kişi kaybı reddeder ve bir toplumsal çekilme durumu olabilir. Yahut hiçbir şey olmamış üzere kaybı inkar edebilir.

Birey birinci ve ikinci evreyi doğal sürecinde atlatırsa yaşama yavaş yavaş ahenk göstermeye başlama ihtimali artar. Birinci ve ikinci evrelerin tehlikesi depresif alevlenmeler olur.

Üçüncü etaba doğal süreçte geçebilen birey, kaybedilen kişinin geri gelmesini ister. Sorgulama, yalnızlık ve öfke yaşanan periyodun içerisindedir. Bu gerçek hislerin yaşanması ahenk sağlama uğraşına işaret eder.

Son kademede ise kişi elinden bir şey gelmediğini hissetmesi ile birlikte çaresizlik hisleri yaşar ve daha sonrasında bir kabullenme sürecine girilir. Yas reaksiyonlarının yoğunluğundaki azalmayla birlikte kişi yaşama adapte olmaya başlar.

Bu evrelerin yazıldığı sıra ile gitmesi koşul değildir. Sırada değişiklik olabilir.

Fakat;

Bireyin yas süreci altı ile yirmi dört ay ortasında yatışmıyorsa orada bir patolojik yas tehlikesinden bahsedebiliriz.

Kişi kayıptan yirmi dört ay sonra ağır suçluluk hisleri yaşıyorsa, öz kıyım kanıları varsa, öfkesine hakim olamıyorsa, kaybedilen kişinin anıları ve eşyaları ile daima bir ilgilenme varsa, somatik külfetleri oluyorsa bir uzamana başvurulmasının vakti gelmiştir.

Olağan seyrinde giden bir yas süreci için kayıp yaşayan bireylere şunları öneririm;

-Kendinizi diyaloğa kapatmamaya çaba edin.

-Ağlamanıza mani olmayın. Ağlamak hislerinizin olduğunu gösteren doğal ve gevşetici bir davranıştır.

– Temel fizikî gereksinimlerinizi ihmal etmeyin. (uyku, beslenme vb.)

– Yas sürecini vakte bırakmaya çalışın. Daima unutma gayretine girerseniz aslında kabullenme etabını uzaklaştırmış olursunuz.

-Kaybedilen kişi ile ilgili özel günlerin zorlayıcı tesirine hazırlıklı olun.

-Yas sürecinin farkında olun, bu süreci yaşamaya müsaade verin, her şeyin bir anda eskisi üzere olacağını beklemeyin.

-Benzer kayıplar yaşamış bireylerle konuşmak uygun gelebilir.

-Mezar ziyareti yapmak, dua etmek, acınızı yaşamak uygun gelecektir. Istırabınızı bastırmayın.

-Günlük toplumsal aktivitelerinizden uzaklaşmayın. Kayıptan sonra yavaş yavaş toplumsal hayatınıza dönmeniz yararınıza olacaktır.

Bu vesileyle geçtiğimiz günlerde kaybettiğimiz, hayatının her devrini uygunluk ve hoşluklarla geçirmiş, akabinde yüreğimiz dolu bir halde hoş insan dediğimiz dayım Süleyman Peker hocamıza Allah’tan rahmet diliyorum. Bütün sevdiklerimizin, uygun insanların yerleri cennetin en hoş köşesi olsun…

Bir önceki yazımız olan Yoksa bildiğimiz üzere değil mi? başlıklı makalemizde Algı, Gerçek ve İle hakkında bilgiler verilmektedir.

editörün seçtikleri EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ
Mardin arabaya gelen escort Didim arabaya gelen escort Amasya arabaya gelen escort Sinop arabaya gelen escort Bayburt arabaya gelen escort Yozgat arabaya gelen escort Zonguldak arabaya gelen escort Uşak arabaya gelen escort Bilecik arabaya gelen escort Karaman arabaya gelen escort Edirne arabaya gelen escort Şanlıurfa arabaya gelen escort Afyon arabaya gelen escort Maraş arabaya gelen escort Erzincan arabaya gelen escort Giresun arabaya gelen escort Düzce arabaya gelen escort Kartepe bayan escort Edremit bayan escort Payas bayan escort Patnos bayan escort Dörtyol bayan escort Doğubayazıt bayan escort Bulanık bayan escort Boyabat bayan escort Osmaniye masaj Rize masaj Şanlıurfa masaj Sinop masaj Uşak masaj Zonguldak masaj Van masaj Yalova masaj Bitlis mutlu son Bornova mutlu son Çarşamba mutlu son Çaycuma mutlu son Bulanık mutlu son Bolu mutlu son Buca mutlu son Çerkezköy mutlu son Dalaman mutlu son Çankaya mutlu son Mardin mutlu son Edremit mutlu son Bayraklı mutlu son Elbistan mutlu son Mezitli mutlu son Erbaa mutlu son
Araklı bayan escort Eşme bayan escort Alaşehir bayan escort Gölpazarı bayan escort Dalaman bayan escort Ermenek bayan escort İpsala bayan escort Birecik bayan escort Dinar bayan escort Andırın bayan escort Akçaabat bayan escort Banaz bayan escort Akhisar bayan escort Bozüyük bayan escort Bodrum bayan escort Ayrancı bayan escort Havza bayan escort Akçakale bayan escort Bolvadin bayan escort Afşin bayan escort Burdur mutlu son Büyükçekmece mutlu son Çivril mutlu son Darende mutlu son Çay mutlu son Bursa mutlu son Çatalca mutlu son 19 Mayıs mutlu son Datça mutlu son Çayeli mutlu son Belek mutlu son Ergene mutlu son Mudanya mutlu son Esenyurt mutlu son Bilecik mutlu son Eskişehir mutlu son