arama
takipçi satın al

Oruç tutmak beden direncimizi düşürür mü?

  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • admin admin
  • Beğen
    Loading...

Bir Ramazan ayına daha eriştik. Öncelikle bu ayın herkes için bereketli olmasını diliyorum. Pek çok kişinin aklında sanki oruç tutarsam açlık ve susuzluk nedeniyle beden direncim düşer mi sorusu var. Uzamış açlığın beden direncimizi arttırdığına dair bilimsel pek çok çalışma ve ispat var.

Pekala nedir uzamış açlık? Yemekle başlayan tokluk 4 saat devam eder ve sonra kişi acıkmaya başlar. Altı saatte tam açlık durumu oluşur. 12 saati geçen ve 12-16 saat ortasındaki açlıklara uzamış açlık denilir.

Tüm açlık çeşitlerinde beden kendini muhafazaya çalışır. Temel maksadı kan şekerini 80 mg/dL nin üzerinde tutmak, beden proteinlerinin yıkılmasını önlemektir. Bedenimizde kusursuz bir istikrar vardır ve açlık durumunda metabolizmada çeşitli sistemler devreye girer. (Burada en son tıp alanında Nobel ödülünün bu alanda çalışma yapan bir Japon bilimadamına verildiğini hatırlatalım) Beden tokluktan açlık durumuna geçtiğinde öncelikle glikozun (şekerin) parçalanması ve depolanmasını sağlayan süreçler yavaşlatılarak kan şekeri sabit tutulmaya çalışılır. Sonra depolardaki yağlardan, yağ asitleri ve keton cisimciklerinin güç kaynağı olarak kullanılmasını sağlayan düzenekler harekete geçer.

Açlık periyotları yalnızca biriktirilmiş yağların yakıldığı bir periyot değildir. Metabolizma bu devirde güya bahar paklığı yaparcasına bir geri dönüşüm ve detoksifikasyon (toksinlerden temizlenme) faaliyeti başlatır.

Açlık ve tokluk devirleri insan metabolizması için olağandır. Lakin son 50-60 yılda çağdaş dünyada açlık/tokluk döngüsü sona ermiş ve günde 3 öğün ve ortalarda daima atıştırma kültürü gelişmiştir. Lakin metabolizmamız buna nazaran dizayn edilmediğinden obezite ve başka metabolik hastalıklar artış göstermiştir.

Oruç tutmak tam bir uzamış açlık olayıdır. Tüm yıl boyunca tahminen de gereğinden fazla çalışan bedenimizin arınmaya muhtaçlık duyması herkesin kabul edeceği bir durumdur. İşte tam da bu noktada ramazan ayı kapımızda bir fırsat olarak durmaktadır.

Oruç tutmanın sıhhat yararları nelerdir?

Kalori kıstlaması ve uzamış açlık devirlerinin tesiriyle ilgili birinci bilimsel nitelikli çalışma 1935 yılında yapılmış ve bu halde beslenen farelerin daha uzun ömürlü oldukları tespit edilmiştir. Bundan sonra yapılan çalışmalar genel olarak düşük kalorili beslenmenin bütün canlı tiplerinde sağlıklı hayat müddetini arttırdığını göstermiştir.

Uzamış açlığın sıhhat yararlarını kısaca sıralayalım:

1) Yağ yakımını sağlaması : Oruç esnasında beden yağ yakma moduna girer. Depolanmış yağlar glukagon ve adrenalin üzere hormonların tesiriyle “keton cisimcikleri”ne dönüştürülür. Keton cisimcikleri tüm hücreler tarafından (kanser hücreleri hariç ! kanser hücreleri şekerle beslenir) güç olarak kullanılır ve kilo verme başlar.

2) İnsülin düzeyini düşürmesi: Güç metabolizması için gerekli bir hormon olan insülin fazla salındığında direnç ve/veya tip-2 diyabet, yağlanma, enflamasyon, tokluk hissinin bloke edilmesi ve yaşlanma genlerinin aktive edilmesi üzere ziyanlı durumlara neden olur. Uzamış açlık durumunda ise kanda insülin üretimini tetikleyecek glukoz azalınca doğal olarak insülin düzeyleri de düşer. Vakitle karaciğer ve kasların insüline olan hassasiyetleri artar, güç metabolizması daha verimli çalışmaya başlar.

3) IGF 1 (Insülin Like Growth Factor 1) hormonunun üretimini azaltması: Bu hormon çocukluk ve gençlik yıllarında “Growth Hormon-büyüme hormonu” ile birlikte büyüme ve gelişmeyi sağlarken ileriki yaşlarda yaşlanmayı denetim eden kimi genleri uyararak yaşlanma sürecini hızlandırır. Ayrıyeten bu hormonun kalp damar hastalıklarının oluşumunda en değerli rolü üstlenen enflamasyonu tetiklediği gösterilmiştir. Bu hormon hücre bölünmesini de arttırarak göğüs, kolon ve prostat kanseri başta olmak üzere birçok kanserin gelişiminde rol oynar. Uzamış açlık bu hormonun imalini azaltır. Böylelikle hastalık risk faktörleri azalırken yaşlanma süreci yavaşlar.

4) Hücrelerde otofaji başlatması : Otofajinin söz manası kendi kendini yemedir. Metabolizmanın açlık durumunda kendini müdafaa ve yenileme gayesiyle DNA’sı bozulmuş, yaşlanmış ve yıpranmış hücre elemanlarını güç olarak kullanmasını söz eder. Otofaji bir hayatta kalma gayretidir. Açlığı giderme ismine eskimiş hücreler güç kaynağı olarak kullanılır ve öte yandan yerlerine daha taze genç hücreler gelir. Bir nevi bahar paklığı de denebilir.

5) Gençlik genlerinin uyarılması: Uzamış açlık uygulayanlarda gençlik geni olarak isimlendirilen “sirtuin”lerin (SIRT3) uyarıldığı gösterilmiştir.

6) Beyin sıhhatinin korunması, zihinsel işlevlerin harekete geçirilmesi : Uzamış açlıkta beyinde kimi hami düzeneklerin harekete geçtiği, nörotrofik faktörler denilen kimi hormonların salgılanarak hücrenin güç santrali olan mitokondrilerde artış olduğu gösterilmiştir. Uzamış açlığın bu tesirleri sonucunda beyinde yaşlanmaya bağlı dejeneratif değişikliklerin önüne geçilebildiği, Alzheimer ve Parkinson hastalıklarına karşı müdafaa sağlandığı düşünülmektedir.

7) Büyüme hormonu düzeylerinin artması: Büyüme hormonu (Human Growht Hormon-HGH) çocukluk ve gençlik periyodunda başta kas ve kemik gelişmesi olmak üzere büyümeyi denetim eden bir hormondur. Fakat büyüme hormonu 30’lu yaşlardan itibaren azalmaya başlar. Bunun en önemli belirtileri ise kaslarda zayıflama, ciltte esneklik kaybı ve kırışıklıklardır. Sistemi tam gösterilememiş olmakla birlikte açlığın 12. saatinden sonra HGH düzeyleri yükselmeye başlar. Yapılan birtakım araştırmalar 24 saatlik açlıkta erkeklerde %2000, bayanlarda %1300 oranında HGH artışı olduğunu göstermiştir.

Oruç tutanların dikkatine!

Uzamış açlığın beden direncimizi arttırdığına dair bilimsel pek çok çalışma ve ispat var. Lakin beslenme konusunda yaptığımız yanlışlar nedeniyle bizim için bir şifa kaynağı olan oruç ibadetini sıhhatimizi olumsuz etkileme durumuna sokabiliriz. Bir öteki sözle sorun oruç tutmamızda (uzamış açlıkta) değil bizim yanlış beslenme ve yeme alışkanlıklarımızdadır.

Oruç tutanlar için sahurun farklı bir yeri vardır. Uyku mahmuru oturulan sofralarda ailecek yenilen yemeklerin keyfi bir oburdur. Lakin “sahur bereketi” için ne yediğimizin ehemmiyeti büyüktür.

Sıklıkla yapılan birtakım yanlışlar:

Aç kalacağım niyetiyle fazla yemek. Malesef fazla yemek bizi daha tok tutmaz tersine fazla yenilen her lokma bizi daha fazla acıktırır, daha fazla susatır ve kilo aldırmasının yanısıra beden direncimizi düşürür. Fazla ölçüde yemek açlığınızı 1-2 saat ertelese de uzun devirde açlık hissinizi 2-3 kat derinleştirir. Ayrıyeten fazla yemeğin sindirimi için daha fazla ölçüde su harcanacağı için susuzluk hissiniz de günün birinci saatlerinden itibaren başlayacaktır.

Susuz kalacağım niyetiyle bol sıvı tüketmek. Suyun fazlası bedende tutulamaz en geç 3 saat içinde bedenden atılır ve her su çıkışı ile birlikte pahalı mineralllerimizi de kaybederiz! Bedenimizin su muhtaçlığının başladığı yedi yahut sekizinci saatte vücudumuzda kâfi su ve mineral bulunamayacağından halsiz ve yorgun düşeriz tıpkı vakitte beden direncimiz de düşer. Fazla ölçüde içilen suyun neden olduğu bir öteki sorun da midenin kâfi asidik seviyeye gelip sağlıklı bir sindirim yapmasına mani olunmasıdır. Yediklerimizi sindirememenin sonucunda da gazlı bir bağırsakla günü geçirmek zorunda kalırız. Sabah ağır bir ağız kokusu ile uyanmanın nedenlerinden biri de budur.

Sahurda unlu ve şekerli besinleri çokça tüketmek. Hamurişi (unlu gıdalar), reçel, pekmez, helva üzere karbonhidratlı yiyecekler kan şekerini süratli yükselteceğinden insulin salınımına neden olur. Bu nedenle de en erken ve en dayanılmaz açlık atağına neden olan besinler şekerli besinlerdir. Oruç tutarken elleriniz titriyor ve çarpıntınız oluyorsa nedeni fazla ölçüde tükettiğiniz şekerli besinler olabilir. Kısaca sizi en çok acıktıran besinler hamurişi ve şekerli eserlerdir. Bu nedenle sahurda tercih edilmemelidir.

Bir önceki yazımız olan Kilo vermede uzamış açlık periyodu ve yararları başlıklı makalemizde Açlık, Hormon ve Saat hakkında bilgiler verilmektedir.

editörün seçtikleri EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ
Mardin arabaya gelen escort Didim arabaya gelen escort Amasya arabaya gelen escort Sinop arabaya gelen escort Bayburt arabaya gelen escort Yozgat arabaya gelen escort Zonguldak arabaya gelen escort Uşak arabaya gelen escort Bilecik arabaya gelen escort Karaman arabaya gelen escort Edirne arabaya gelen escort Şanlıurfa arabaya gelen escort Afyon arabaya gelen escort Maraş arabaya gelen escort Erzincan arabaya gelen escort Giresun arabaya gelen escort Düzce arabaya gelen escort Kartepe bayan escort Edremit bayan escort Payas bayan escort Patnos bayan escort Dörtyol bayan escort Doğubayazıt bayan escort Bulanık bayan escort Boyabat bayan escort Osmaniye masaj Rize masaj Şanlıurfa masaj Sinop masaj Uşak masaj Zonguldak masaj Van masaj Yalova masaj Bitlis mutlu son Bornova mutlu son Çarşamba mutlu son Çaycuma mutlu son Bulanık mutlu son Bolu mutlu son Buca mutlu son Çerkezköy mutlu son Dalaman mutlu son Çankaya mutlu son Mardin mutlu son Edremit mutlu son Bayraklı mutlu son Elbistan mutlu son Mezitli mutlu son Erbaa mutlu son
Araklı bayan escort Eşme bayan escort Alaşehir bayan escort Gölpazarı bayan escort Dalaman bayan escort Ermenek bayan escort İpsala bayan escort Birecik bayan escort Dinar bayan escort Andırın bayan escort Akçaabat bayan escort Banaz bayan escort Akhisar bayan escort Bozüyük bayan escort Bodrum bayan escort Ayrancı bayan escort Havza bayan escort Akçakale bayan escort Bolvadin bayan escort Afşin bayan escort Burdur mutlu son Büyükçekmece mutlu son Çivril mutlu son Darende mutlu son Çay mutlu son Bursa mutlu son Çatalca mutlu son 19 Mayıs mutlu son Datça mutlu son Çayeli mutlu son Belek mutlu son Ergene mutlu son Mudanya mutlu son Esenyurt mutlu son Bilecik mutlu son Eskişehir mutlu son